Η ΒΑΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

Ο κύκλος του Krebs

Εδώ και δεκαετίες στη βιολογία έχει κυριαρχήσει η έννοια της γενετικής πληροφορίας, δηλαδή η σημασία των γονιδίων. Σε επίπεδο πληροφοριών, ωστόσο, δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε ένα ζωντανό κύτταρο και σ' ένα κύτταρο που μόλις πέθανε. Τι είναι, λοιπόν, εκείνο που τους δίνει ζωή και τα διαχωρίζει από την άβια ύλη; Η απάντηση σε τούτο το ερώτημα —τόσο παλιό όσο και οι απαρχές της σύγχρονης βιολογίας— θα μπορούσε να ανατρέψει την εικόνα που έχουμε για τη ζωή στη Γη.

Στο βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας, ο Nick Lane αναθεωρεί την κλασική οπτική για την προέλευση της ζωής, ρίχνοντας φως σε μια διαδικασία αναγέννησης που, όπως λέει ο ίδιος, κρύβεται σε κοινή θέα. Στο επίκεντρο της διαδικασίας αυτής βρίσκεται ο εμβληματικός κύκλος του Krebs, μια αλληλουχία αντιδράσεων που μετατρέπει ανόργανα μόρια στους δομικούς λίθους της ζωής, και το αντίστροφο. Για τον Lane, τούτο το φαινομενικά αντιφατικό «γαϊτανάκι» ενέργειας και ύλης στην καρδιά του μεταβολισμού συνδέει την προέλευση της ζωής με τον καρκίνο, τα πρώτα φωτοσυνθετικά βακτήρια με τα ανθρώπινα μιτοχόνδρια, τις θειούχες αναβλύσεις ιλύος με την ανάδυση της συνείδησης, και τις ανεπαίσθητες διαφορές μεταξύ των ανθρώπων με την ιστορία του πλανήτη μας.

Αποκαλύπτοντας τον όμορφο και βίαιο κόσμο μέσα στα κύτταρά μας, αλλά και το τι κρύβουν τα θεμελιώδη ερωτήματα της βιολογίας —η απαρχή της ζωής, η γήρανση, ο θάνατος—, και συνδυά­ζοντας στοιχεία από τη βιολογία, τη χημεία και τη φυσική, το βιβλίο αναδεικνύει τον κομβικό ρόλο που παίζει η ενέργεια στη ζωογόνηση των οργανισμών. Για τον Lane, η ουσία της ζωής έγκειται στη ροή της ενέργειας.